Take a fresh look at your lifestyle.

شرح موضوعی نهج البلاغه

0

درس بیستم

 استقامت

استقامت در لغت به معنای ایستادگی و پایداری در هر امری است و چنین صفتی از مهمترین ارکان تعالی آدمی است .گفت راستی و درستی، ایستادگی در برابر کجی ها و انحرافات، پایداری در برابر هوا های پست و نفسانی و مقاومت در صحنه های مختلف زندگی از اموری است که به وجود این کمال در آدمی بسته است. امیرالمومنین علی علیه السلام در حکمتی کوتاه و والا فرمودند:

«الاستِقامَةُ سلامَةٌ»« خوانساری، شرح غررالحکم و دررالکلم، ج۱ ص۶۴

«استقامت (بر راه راست ایستادن) سلامتی (از انحراف و هلاکت )است.»

سیر به سوی مقاصد مطلوب بدون اقامت میسر نمی شود و امکان رسیدن انسان به آنچه شایسته اش است، فراهم نمی گردد . از این روز که در سخنان امیرالمومنین علی علیه السلام بر استقامت به عنوان رکن اساسی در رشد و تعالی و کمال یابی آدمی تاکید شده است:

«الْعَمَلَ الْعَمَلَ، ثُمَّ النِّهَایَةَ النِّهَایَةَ، وَالاْسْتِقَامَةَ الاِسْتِقَامَةَ، ثُمَّ الصَّبْرَ الصَّبْرَ، وَالْوَرَعَ الْوَرَعَ! «إِنَّ لَکُمْ نِهَایَةً فَانْتَهُوا إِلَى نِهَایَتِکُمْ»(خطبه۱۷۶)»

«به کار برخیزید به کار برخیزید از پایان به پایان رسانید و استقامت و استقامت وشکیبایی شکیبایی از پارسایی پارسایی شما را پایانی است خود را بدان برسانید.»

هرکس خواهان سلامت در وجوه مختلف زندگی است باید استقامت را رکن اساسی زندگی قرار دهد چنان که علی علیه السلام همین گونه راه نموده است:

«مَن طَلَبَ السلامَةُ لَزِمَ الاستِقامَةَ »«خوانساری،شرح غررالحکم و دررالکلم،ج۵،ص ۲۱۵»

«هرکه خواهان سلامت است باید استقامت را ملازم خویش سازد.»

امیرالمؤمنین علی علیه السلام خود بهترین نمونه استقامت در همه وجوه آن در مدرسه تربیتی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است در نگاه حضرت علی علیه السلام مرز میان پیروان حق و یاوران باطل، انقلابیون و فرصت طلبان و اصلاحگران و مفسدان به استقامت در راستی و درستی است؛ چنانکه در نامه‌ای که پاسخی به نامه معاویه است، اینگونه سخنرانی فرموده‌اند:

«فإنا کنا نحن وانتم علی ماذکرت من الألفه والجماعه،ففرق بیننا وبینکم أمس أناآمناوکفرتم والیوم أنا أستقمنا وفتنتم» «نامه۶۴»

«چنانکه یادآور شدی، ما و شما دوست و هم پیوند بودیم ،اما دیروز اسلام میان ما و شما جدایی افکند ما ایمان آوردیم و شما به کفر گراییدید، امروز ما استواریم و شما دستخوش فتنه اید.»

ارزش و اعتبار انسان به راستی، درستی و پایداری او در حق، و استقامت او در  معرکه های زندگی است.  پیروزی و بهرورزی در سایه استقامت حاصل می آید و هر که در هر امری استقامت بورزد به توفیق الهی به همه مقصودی یا بخشی از آن نائل می‌شود.

«مَنْ طَلَبَ شَیْئاً نَالَهُ أَوْ بَعْضَهُ.» (حکمت۳۸۶)»

« امام(علیه السلام) فرمود: هرکس براى رسیدن به چیزى تلاش کند یا به همه آن مى رسد یا به قسمتى ازآن»

استقامت شرط توفیق و پیروزی در زندگی است. امام علی علیه السلام در سخنانی خطاب به فرزندش محمد بن حنفیه چون در نبرد جمل پرچم جنگ را به او سپرد، فرمودند:

«تَزُولُ الْجِبَالُ وَ لَا تَزُلْ عَضَّ عَلَى نَاجِذِكَ أَعِرِ اللَّهَ جُمْجُمَتَكَ تِدْ فِي الْأَرْضِ قَدَمَكَ ارْمِ بِبَصَرِكَ أَقْصَى الْقَوْمِ وَ غُضَّ بَصَرَكَ وَ اعْلَمْ أَنَّ النَّصْرَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ» «خطبه  ۱۱»

«كوهها فرو ريزند ولي تو همچنان استوار باش. دندان غيرت و حميّت بفشار و بر قلّه‏هاي عزم و اراده گام بردار. جمجمه خويش را به خدا وام ده و گامهايت را محكم بر زمين كوب. پايانه دشمن را زير نظر گير و ديدگانت را بر برق شمشير خيره مساز، و بدان كه پيروزي از سوي خداست. »

توفیق الهی نصیب کسانی می شود که اهل راستی درستی و استقامت باشد(حکمت۴۷)

«إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ »«احقاف /۱۳»

مراد از گفتن «رَبُّنَا اللَّهُ»، تنها لفظ نيست، بلكه انتخاب راه حق و پايدارى بر آن است. در واقع مهم تر از اظهار ايمان و اقرار به توحيد، استقامت و پايدارى بر آن است. «ثُمَّ اسْتَقامُوا»

«خَوْفٌ» ترس و هراس نسبت به آينده است و «حزن» مربوط به گذشته است.

سخن حق، بايد اظهار شود، «قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ» استمرار و پايدارى بر آن باشد، «ثُمَّ اسْتَقامُوا» و همراه با عمل باشد. «بِما كانُوا يَعْمَلُونَ»

انسان به طور طبيعى، خواهان آرامش و رفاه و زندگانى جاويد است و خداوند، راه رسيدن به تمام اين خواسته ها را در گرو ايمان و عمل صالح پايدار مى داند.

پايدارى بر حق مشكل است، ولى با پاداش بزرگى مثل بهشتِ پر نعمت و دور از حزن واندوه، آسان مى شود. لذا بايد كارهاى سخت را با پاداش هاى بزرگ جبران كرد. (تفسیر نور)

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.